Dlaczego młodzi ludzie coraz gorzej oceniają własny wygląd?

Trądzik jest jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych wieku dojrzewania. Choć zwykle kojarzy się ze skórą, jego skutki mogą wpływać również na samoocenę i sposób, w jaki młodzi ludzie postrzegają samych siebie.

Jak wyjaśnia dr Marta Klimek-Szczykutowicz, Pełnomocnik Rektora ds. kształcenia dla kierunku Kosmetologia, przyczyną trądziku młodzieńczego są przede wszystkim zmiany hormonalne zachodzące w okresie dojrzewania.

– Trądzik młodzieńczy jest przede wszystkim związany ze zmianami hormonalnymi okresu dojrzewania, które zwiększają produkcję sebum. Nadmiar sebum oraz nieprawidłowe złuszczanie naskórka prowadzą do powstawania zaskórników i zmian zapalnych – tłumaczy specjalistka.

Na nasilenie objawów wpływać mogą również stres, niewłaściwa pielęgnacja, niedobór snu czy dieta bogata w produkty wysoko przetworzone.

Wielu młodych ludzi, zauważając zmiany na skórze, próbuje pozbyć się ich jak najszybciej. Często jednak popełniają błędy, które mogą pogarszać stan cery.

– Najczęstsze błędy to zbyt intensywne oczyszczanie skóry, stosowanie agresywnych kosmetyków oraz wyciskanie zmian trądzikowych. Nie warto również sięgać po przypadkowe preparaty bez uwzględnienia indywidualnych potrzeb skóry – podkreśla dr Klimek-Szczykutowicz.

Problem nie kończy się jednak na wyglądzie.

Potwierdzają to odpowiedzi młodych ludzi zapytanych o to, co najbardziej wpływa na ich samoocenę. Wśród najczęściej pojawiających się odpowiedzi znalazły się media społecznościowe, presja otoczenia oraz relacje z innymi ludźmi.

– Zdecydowanie takie filmiki na TikToku, gdzie przedstawiają się idealnie wyglądające dziewczyny. Ludzie później porównują się do tego – mówi jedna z uczestniczek sondy.

– Według mnie najbardziej obniżają samoocenę media społecznościowe i kanony, które są w nich wykreowane – dodaje kolejna respondentka.

Młodzi zwracali uwagę również na wpływ otoczenia.

– Moim zdaniem najbardziej samoocenę obniża hejt, który występuje w szkole – mówi jedna z zapytanych osób.

– Uważam, że presja społeczeństwa i otoczenia – dodaje kolejna respondentka.

Zdaniem Kierownika Katedry Psychologii UJK dr. hab. Pawła Kurtka, prof. UJK, okres młodości jest momentem szczególnym dla budowania własnej tożsamości. To właśnie wtedy ciało staje się jednym z najważniejszych punktów odniesienia przy ocenianiu samego siebie.

– Młody człowiek próbuje odpowiedzieć sobie na pytanie, kim jest. Analizuje nie tylko swoje możliwości intelektualne czy społeczne, ale również własne ciało. To naturalny element budowania tożsamości – wyjaśnia psycholog.

Jeżeli problemy skórne występują również u rówieśników, mogą być postrzegane jako naturalny element dorastania. Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy zmiany są nasilone, długo się utrzymują lub stają się źródłem kompleksów.

– Mogą pojawić się niepokój, poczucie odmienności i zagrożenie dla samooceny. Szczególnie dotyczy to osób, które swoją atrakcyjność i poczucie własnej wartości budują głównie na wyglądzie – mówi prof. Kurtek.

Psycholog zwraca uwagę, że znaczenie ma również to, na czym młody człowiek opiera obraz samego siebie. Osoby posiadające inne źródła poczucia własnej wartości – pasje, relacje społeczne, zainteresowania czy osiągnięcia – zwykle łatwiej radzą sobie z problemami dotyczącymi wyglądu.

W przypadku nasilonych zmian skórnych nie warto zwlekać z wizytą u specjalisty.

– Do dermatologa warto zgłosić się wtedy, gdy zmiany są liczne, bolesne, głębokie, pozostawiają blizny lub nie ustępują pomimo odpowiedniej pielęgnacji. W takich przypadkach konieczne może być wdrożenie leczenia farmakologicznego – podkreśla dr Klimek-Szczykutowicz.

Eksperci są zgodni: trądzik jest częstym elementem okresu dojrzewania, ale nie powinien definiować człowieka. Odpowiednia pielęgnacja i wsparcie specjalistów mogą pomóc w leczeniu zmian skórnych, jednak równie ważne jest budowanie poczucia własnej wartości w oparciu o coś więcej niż wygląd.

Autor: Bartłomiej Warowiec