Za kurtyną. Ile pracy kosztuje stworzenie spektaklu?

Kiedy przychodzimy do teatru, widzimy gotowe przedstawienie. Rzadko zastanawiamy się jednak, ile pracy potrzeba, by pomysł zamienił się w spektakl, który oglądamy na scenie. O przygotowaniach, próbach i specyfice teatru opowiedzieli nam aktorzy Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach – Ewelina Gronowska i Łukasz Pruchniewicz.

Przygotowanie spektaklu trwa średnio około dwóch miesięcy, choć czas ten może się różnić w zależności od wielkości przedstawienia, liczby aktorów czy rozbudowania scenografii.

Praca zaczyna się od pomysłu reżysera. Może on opierać się na gotowym tekście lub autorskiej koncepcji. Zdarzają się również spektakle, w których ważną rolę odgrywa improwizacja. Następnie dobierany jest zespół odpowiedzialny za przygotowanie przedstawienia, w tym aktorzy, scenograf, kostiumograf, dramaturg i inspicjent.

Jednym z pierwszych etapów są tak zwane próby stolikowe. Aktorzy poznają tekst i pracują nad jego interpretacją. Później przychodzi czas na działanie w przestrzeni scenicznej, budowanie relacji między postaciami i tworzenie świata przedstawienia.

To proces, który wymaga czasu i współpracy wielu osób. Gotowy spektakl jest efektem kolejnych prób, decyzji i zmian wprowadzanych podczas pracy.

Praca nad przedstawieniem nie zawsze kończy się na ustaleniu ostatecznego kształtu scen. Szczególnie wtedy, gdy pojawia się improwizacja, przebieg spektaklu może różnić się podczas kolejnych występów.

– No to cały czas gdzieś się zmienia, faluje. Tutaj akurat w tym spektaklu będzie taka niecodzienna sytuacja, bo spektakl będzie się zaczynał improwizacją i tak naprawdę każdy spektakl gdzieś tam będzie inny – mówi Łukasz Pruchniewicz o nadchodzącym przedstawieniu „Powrót Odysa”.

Na wyjątkowość teatru wpływa również bezpośredni kontakt z publicznością. Każdy występ odbywa się w nieco innych warunkach, a na jego przebieg mogą wpływać zarówno samopoczucie aktorów, jak i reakcje widzów.

– Zawsze teatr jest dialogiem i wymianą, więc w zależności od dnia, od temperatury, od tego, kto jest na widowni, w jakiej my też jesteśmy kondycji, prawda, więc to nigdy nie jest takie samo jak w filmie – podkreśla Ewelina Gronowska.

Praca, której nie widać z widowni

Gotowe przedstawienie jest tylko końcowym efektem długiego procesu. Zanim aktorzy pojawią się przed publicznością, muszą przejść przez kolejne etapy prób i przygotowań. A kiedy spektakl trafia już na scenę, nadal pozostaje wydarzeniem rozgrywającym się na żywo – w kontakcie z publicznością i w zmieniających się warunkach.

Jedną z okazji, by zobaczyć efekty takiej pracy, będzie premiera spektaklu „Powrót Odysa”, zaplanowana na 5 grudnia.

Autor: Alicja Karpińska