Current track

Title

Artist

Background

GUŚLARZ PRAWDĘ CI POWIE

Napisany przez , 4 kwietnia 2020

Przesądy, zabobony, tabu towarzyszą nam od zarania dziejów. Od początku swojego istnienia człowiek chciał poznać co przyniesie mu los. Jedne znaki powstrzymywały go od działania zwiastując nieszczęście, inne dodawały odwagi i sprawiały, że stawał się pewniejszy siebie. Pewnym sytuacjom i przedmiotom wciąż przypisujemy „magiczne” znaczenie. Jak silny wpływ wywierają na nas dzisiaj?

 

Zacznijmy od wyjaśniania, czym właściwie jest wspomniany wcześniej zabobon. Według Wielkiej Encyklopedii PWN przesąd, potocznie też zwany zabobonem, to bezpodstawna i niewrażliwa na argumentację wiara w istnienie związku przyczynowo – skutkowego między danymi zdarzeniami. Najczęściej  wynika ona ze stereotypów zakorzenionych w tradycji oraz kulturze. Jest pozbawione racjonalnych podstaw i niemożliwa do weryfikacji. Najczęściej jest pozostałością dawnego systemu wierzeń, uważanego za przestarzałe formy magii, przejawy ciemnoty i zacofania. Sama nazwa zabobon pochodzi od tak zwanego bobonienia, czyli niewyraźnego, mrukliwego sposobu wypowiadania słów przez wróżbitów w trakcie obrzędów kultowych.

W naszym społeczeństwie przesądy są dość powszechne. Według sondażu Omnimas zrealizowanego w dniach 20 – 23 kwietnia 2018 roku  przez TNS OBOP, blisko trzy piąte Polaków (58%) wierzy w zabobony. Z dziesięciu wymienionych sytuacji i przedmiotów, którym wedle wierzeń, obyczajów i tradycji przypisuje się magiczne znaczenie wybrali oni przynajmniej jeden, który w ich opinii przynosi szczęście bądź nieszczęście. Przesądy najczęściej dotyczą konsekwencji zdarzeń.

  • Mogą one być pozytywne: według przesądu zobaczenie przed południem pająka przynosi szczęście, podobnie spotkanie kominiarza; kolejny przykład to trzymanie kciuków.
  • Mogą również być negatywne: według przesądu pecha przynosi przebiegnięcie drogi przez czarnego kota lub przejście pod drabiną; podobnie stłuczenie lustra to siedem lat nieszczęścia.

Z powyższego badania wynika, że zabobony  w Polsce są wciąż żywe, mimo, iż większość z nas uważa się za osoby religijne i wierzące. Skąd ten paradoks? Uwielbimy horoskopy i senniki. Co piąta dorosła osoba w naszym kraju regularnie czyta swój horoskop, a połowa z nas podobno zagląda do gazet z wróżbami przynajmniej raz w miesiącu. Tak wynika z badań przeprowadzonych  w 2017 roku przez polską grupę badawczą IQS.

Jaką postawę wobec przesądów powinni przyjąć chrześcijanie? Spotykamy zarówno takich, którzy radykalnie z nimi walczą, jak i takich, którzy sami prowadzą życie przesądne. Jeszcze inni traktują je z przymrużeniem oka – ani nie zwalczają, ani nie biorą ich na poważnie. Biskup diecezji kieleckiej, Jan Piotrowski twierdzi, że: „Wiara w przesądy pozbawia nas wolności, co w konsekwencji zaprzecza temu, że jesteśmy w rękach Boga. Przyjmowanie przesądów oznacza, że ktoś inny niż Bóg determinuje nasze życie. A to dalekie jest od postawy chrześcijańskiej”. Czym więc wytłumaczyć fakt, że społeczeństwa chrześcijańskie są pełne przesądów? Przesądy są w nich zazwyczaj mieszaniną spłyconej wiary i myślenia magicznego. W społeczeństwach, w których większość ludzi jest wierząca – wiara przyjmuje także formę ludową, a to z kolei powoduje pewne jej wypaczenia i uproszczenie. Najczęściej są to uproszczenia mieszczące się jakoś w granicach naszej wiary. Z czasem, niektóre z nich przyjmują rolę symbolu, z którym identyfikują się wierzący. Następnie nasza identyfikacja staje się tak silna, że gdy ktoś obraża taki symbol religijny – czujemy, że obraża nas i naszą religię. Dlatego też zauważyć można, że im bardziej świadoma jest wiara danego człowieka, tym trudniej urazić jego uczucia religijne.

Z kolei jak zapatruje się na kwestie zabobonów psychologia?  Marta Abramowicz – absolwentka psychologii na Uniwersytecie Warszawskim mówi: „Jeśli chodzi o  pozytywną siłę przesądów, to znacznie zwiększają pewność siebie, co przekłada się na lepsze osiągnięcia, czy wyniki. Większa wiara we własne możliwości motywowała również do większej wytrwałości i cięższej pracy. Ogólnie rzecz biorąc, wiara w niektóre pozytywne zabobony, talizmany, czy samą siłę życzeń, przekłada się na większa wiarę we własne możliwości,  a tym samym sprzyja lepszym osiągnięciom.”

Przesądy są głęboko zakorzenione w naszej kulturze, głównie po przez pogańskie korzenie, które z biegiem czasu, prawdopodobnie przyjmą bardziej formę rozrywki niż kultu. Obecnie w Polsce temat zabobonów jest ciągle aktualny,  ponieważ ponad połowa społeczeństwa wciąż w nie wierzy. A ty?

 

 

 

 


Opinie czytelników

Pozostaw komentarz

Twój email nie będzie opublikowanyWymagane pola są zaznaczone *


Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.