Current track

Title

Artist

Background

11 listopada 101 lat temu

Napisany przez , 11 listopada 2019

Powszechnie wiadomym jest, iż 11 listopada uznajemy za Święto Niepodległości. Jednakże co dokładnie wydarzyło się owego dnia przeszło 101 lat temu? Co spowodowało, że właśnie ten dzień został uznany za wyjątkowy i symboliczny? Aby uzyskać tę wiedzę, przenieśmy się w czasie….

Był 11 listopada 1918 roku. Chłód poranka podkreślał lód w spojrzeniu marszałka Ferdinanda Focha, przewodniczącego delegacji Ententy. O godzinie 5:00 zgodnie z jego sugestią stawili się przedstawiciele Cesarstwa na czele z Matthiasem Erzbergerem. W cieniu drzew lasu Compiègne ustawiono wagon kolejowy, który miał stać się niemym świadkiem zakończenia jednej z największych gehenn, przez które przeszła Europa. Foch, tryumfując w duchu, złożył swój podpis, a wraz z nim niemiecki delegat. Tym zdawałoby się prostym gestem oficjalnie dobiegła końca Wielka Wojna. Wszystkie wojska niemieckie miały wycofać się z terytoriów Francji, Belgii, Luksemburga a także Alzacji i Lotaryngii. Choć droga do sławetnego traktatu wersalskiego, który potwierdził rozejm, dopiero się rozpoczęła, to Compiègne zapoczątkowało łańcuch wydarzeń, istotnych również bezpośrednio dla narodu polskiego.

Siły Cesarstwa opuszczały ziemie Austro-Węgier i dawnego Imperium Rosyjskiego, w tym tereny rdzennie polskie. Dzień wcześniej do Warszawy przybył Józef Piłsudski. Dzięki jego interwencji niemiecki garnizon okupacyjny uzyskał zezwolenie na powrót do ojczyzny, w zamian za wydanie broni Polakom. Marszałek zażegnał tym samym rodzące się konflikty między podległym mu POW, a żołnierzami Cesarstwa. 11 listopada Rada Regencyjna oficjalnie przekazała Piłsudskiemu pełnię władzy wojskowej, co w połączeniu z już posiadanymi wpływami, dawało mu istotną rolę do odegrania w odradzającym się państwie. Wobec jednoczesnego anulowania traktatu brzeskiego i pełnego odwrotu wojsk niemieckich za granice z 1914 roku, nagle ziemie polskie znalazły się w ciekawej sytuacji. Każdy z zaborców był rozbity, pokonany i nie mógł sprawnie interweniować wobec powracającego na mapę Europy narodu. Jak napisała księżna Maria Lubomirska:

Dzień dzisiejszy należy do historycznych, do niezapomnianych, do weselnych, do tryumfalnych. Jesteśmy wolni! Jesteśmy panami u siebie! Stało się i to w tak nieoczekiwanych warunkach. Gdy dziś wyszłam na miasto, ulica wydawała mi się rozśpiewana, młoda, rozkołysana, poczuciem wolności.”

11 listopada jako Święto Niepodległości jest więc w znacznej mierze powiązany z dominacją piłsudczyków w owym okresie i chęcią ukazania marszałka jako postaci kluczowej dla scalenia władzy cywilnej i wojskowej w kraju. Jako męża opatrznościowego, który czuwa nad odrodzeniem Rzeczypospolitej. To z nim od zawsze był związany 11 listopada i siłą przyzwyczajenia, w miarę dojrzewania kolejnych pokoleń, właśnie ta data stała się oficjalnym symbolem suwerenności Polski.

Co ciekawe, początkowo rozważano ustanowienie 14 listopada jako Święta Niepodległości, ponieważ tego dnia Piłsudski odebrał buławę marszałkowską. Inną opcją był 10 listopada, gdyż wówczas zapadły decyzje dotyczące przekazania władzy wojskowej Piłsudskiemu, które jedynie w sposób formalny ogłoszono w dniu następnym. Atoli to związek ze zwycięstwem aliantów w Wielkiej Wojnie przesądził o przeforsowaniu 11 listopada.

Jak widać historia bywa naprawdę zawiła i niejednoznaczna w swych ustaleniach i z tym większą determinacją powinno się poznawać ją coraz dokładniej.


Opinie czytelników

Pozostaw komentarz

Twój email nie będzie opublikowanyWymagane pola są zaznaczone *


Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.